سيد محمد حسيني شاهرودى / مصطفى آخوندى
118
اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام ( فارسى )
و . . . كمبودى داشته باشد ، در استفاده از آن محتاطتر مىشود كه اين خود يك نقطه ضعف به حساب مىآيد و در صورت محدود نبودن ، در استفاده از آن بىپرواتر است . بهدست آوردن اين نقاط قوت و ضعف بهطور مؤثر در انتخاب راهكارهاى فرماندهى خود ، دخيل وكارگشاست . در غزوهء طائف ، رسول خدا صلى الله عليه و آله پس از حدود بيست روز محاصرهء « دژ طائف » ، آن جا را رها كرد و نيروهايش را به مدينه بازگرداند . اين سؤال پيش مىآيد كه چرا رسول خدا صلى الله عليه و آله تا پيروزى بر دشمن ، محاصره را ادامه نداد و عقبنشينى كرد ؟ پاسخ را در بررسى امكانات پشتيبانى و ذخيرهء دشمن و ضعف امكانات مسلمين مىيابيم . پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله براى گشودن دژ و وادار كردن دشمن به تسليم ، در ابتدا از ارابههاى جنگى استفاده كرد كه با تدابير دشمن به نتيجه نرسيد . از اين رو ، درصدد كسب اطّلاعات از اوضاع داخل دژ و امكانات پشتيبانى و ذخيرهء دشمن برآمد . حضرت با شيوهء خاصى ، حدود بيست تن از بردگان طايفهء ثقيف را از دژ بيرون كشيد و به آنها پناه داد و در ضمن بازجويى از پناهندگان دريافت كه دشمن به هيچ قيمت حاضر به تسليم نيست و اگر اين محاصره يك سال هم ادامه پيدا كند ، آنان از نظر آب و مواد غذايى در تنگنا قرار نخواهند گرفت . « 1 » رسول خدا صلى الله عليه و آله با كسب اين اطلاعات و درحالى كه مشاهده مىنمود مسلمانان از امكانات كافى برخوردار نيستند ، به مدينه بازگشت و فتح « دژ طائف » را به زمان ديگرى موكول ساخت . در فتح خيبر ، نيروهاى اسلام صرفاً به محاصرهء نيروهاى دشمن اكتفا نكردند ، بلكه پياپى بر آنان يورش بردند . علت اين امر را بايد در امكانات
--> ( 1 ) - فروغ ابديت ، ج 2 ، ص 750 تا 753 با تلخيص ؛ طبقات ، ج 2 ، ص 158 و مغازى ، ج 3 ، ص 713 .